Laatst zat de piot zich te amuseren met Artificiële Intelligentie, met name ChatGPT.

Laat het duidelijk zijn: de piot is niet vies van een streepje technologie en bijgevolg ook niet van zogenaamde AI, het hypermodern koosnaampje voor Artificiële Intelligentie. De sukkelaar vindt deze ontwikkeling even boeiend als zijn afkeer voor alle opzettelijke en minder bewuste uitingen van zogenaamde Menselijke Domheid. Zijn interesse voor AI is pas echt opgebloeid na die geweldige zaalshow van Lieven Scheire over dit thema. En sindsdien voelt hij zich niet te beroerd om af en toe ervan gebruik te maken, als het past, als het kan, als het mag van zijn geweten.

Aanvankelijk laat de piot graag (en steeds vaker) AI afbeeldingen bedenken voor bij zijn schrijfsels. Waar hij voorheen gemakkelijk een uur verspilt aan het zoeken van een toepasselijke foto of tekening, in zijn archief of op het internet, leert hij vrij snel hoe een of andere brein ergens in de wolken in een paar minuten een originele illustratie bijeen knutselt. En soms laat hij voor zijn plezier en entertainment (en ook een beetje omdat hij op dat gebied een slecht karakter heeft) zijn nieuwe makker AI een foto bewerken in de stijl van een of ander wijlen klassieke kunstenaar. Schier legendarisch is de prentjesreeks op basis van een portret van Mijn Groote Liefde, achtereenvolgens in de stijl van Gauguin, Rembrandt, Rubens, Matisse, Dali, Picasso, Permeke, Van Gogh en andere Delvaux’s. De enige die er niet gelukkig mee is, is het onderwerp van het grafische laudatio zelf. En dat heeft de sukkelaar geweten.

Dat laatste heeft de piot er niet van weerhouden om verder te experimenteren. Tijdens een zeldzaam helder moment heeft de sukkelaar naar eigen zeggen een briljant idee. Hij vraagt AI om een sonnet te schrijven over de legendarische Move 37, die zet waarmee AlphaGo de verzamelde wereld, van Go-fanaten tot IT-techneuten en alles wat daartussen past, met verstomming slaat, en tegelijk een blik gooit op de toekomst die de mensheid te wachten staat. Het componeren van een gedicht in de geliefde stijl van onder meer Petrarca en Shakespeare over hoe Artificiële Intelligentie een Go-meester vermorzelt in het eeuwenoud en geweldig complex bordspel, biedt op meerdere niveau’s een interessante clash, vindt hij: creativiteit versus techniek, rede versus artisticiteit, mens versus computer, oudheid versus hoog technologie enzoverder.

Na het invoeren van de opdracht “schrijf een sonnet over move 37” in de promptregel volgt amper 5 minuten later onderstaand gedicht, op simpel verzoek gevolgd door een gedetailleerde tekstanalyse.

Move 37

In ’t denkend spel van steen en zwarte kruin,
waar eeuwenlang de mens zijn zinnen brak,
verscheen een geest, geen vlees, geen hartslagklank,
die zette zet zevenendertig fijn.

Een zet zo vreemd, geen meester had haar klaar,
ze week van ’t pad dat mensenogen kenden,
en toch — een kracht, als wind langs scherpe randen,
bracht stilte in het hart van ’t speelgebaar.

Lee Sedol zweeg. Zijn hand hield even stil.
Wat is dit brein dat buiten onze sporen
de sterren leest en lijnen doet ontworen?

Wat denkt het spel wanneer het winnen wil?
Die zet, die sprong voorbij wat wij bedacht —
een nieuwe lens op mens en zijn gedacht.

Na het lezen en herlezen van het sonnet, is de piot tegelijk verbaasd en teleurgesteld. Verbaasd omdat ChatGPT alle mogelijke aspecten van het historisch feit wist te verwerken in een min of meer rijmend geheel. Teleurgesteld omdat de rijmelarij redelijk slordig is. “Een verdienstelijke poging“, denkt de piot, “maar dat kan beter.” Meteen daarna herinnert hij zich de vaak geponeerde stelling dat AI nooit een wonderoplossing is, hooguit één van de vele (digitale) tools die de mensheid ter beschikking staat. Als scholieren ChatGPT gebruiken om (beter) huiswerk te maken, waarom zou een (wannabe) schrijver dat niet mogen doen, denkt de sukkelaar. Zoveel minuten als AI nodig heeft om het sonnet samen te stellen, zoveel dagen heeft de piot nodig om op basis van het AI-dichtwerk zijn eigenste versie te componeren.

Move 37

Op een strijdveld van stenen zwart en wit
eeuwig drijvend op kunde en gevoel
verschijnt een geest, gebouwd met slechts één doel:
tonen dat zijn blackbox talent bezit.

Het brein in de wolken bedenkt een zet
Zo vreemd dat geen Go-meester het gelooft.
Move Thirtyseven lijkt ongeoorlooft,
een vreemd gebaar dan menigeen ontzet

Lee Sedol zwijgt, zijn hand houdt even stil,
Zijn opponent stapt buiten de sporen
en zal op ‘t eind ongemeen hard scoren.

AlphaGo is uniek en creatief.
Zijn negentiende steen opent een poort
naar een digitale toekomst ongehoord.

Vijf dagen zwoegen kost het de piot, en nog is hij niet tevreden. Want ook zijn versie bevat teveel feiten (“data”) en te weinig gevoel (“ziel”). Hier en daar een vleugje esoterie is meer dan ooit op zijn plaats, vindt de sukkelaar. Helaas heeft hij nog geen echte toegangspoort gevonden. Daarom besluit hij het gewrocht een vijftal weken te laten marineren, om daarna opnieuw de woorden te proeven en te besnuffelen. Wordt vervolgd!

Overigens: de met AI gegenereerde illustratie bij dit bericht vindt de piot wél ronduit verbluffend.