Laatst zag de piot in de woorden van een kennis onmogelijke heimwee.

De piot zeilt graag en veel over het World Wide Web, het ultieme instrument dat de wereld opengooit en uitvergroot, edoch tegelijk ook zoveel kleiner maakt, in alle betekenissen van het woord. Onder het surfen plukt de zoeker zielenroerselen van deelgenoten aan de andere kant van de globe en verbaast zich een passant over uitgekotste onzin van adepten van de Flat Earth Research Society in een nabijgelegen virtueel gehucht. Uiteindelijk denkt hij van dit alles het zijne.

Dat laatste geldt niet in het minst voor zijn tochten langs allerlei social media-platformen. Hoewel de piot doorgaans zijn virtuele vriendenlijst op slot houdt voor pannenkoekgelovers, feitenverdraaiers en negationisten, verleent hij in beredeneerde gevallen uitzonderlijk toegang aan geijkte dwarsliggers en diverse andersdenkenden. Deze houding vloeit voort uit een credo die aficionado’s maar al te goed kennen en die samengevat ongeveer luidt als volgt (de exacte formulering kan verschillen naargelang het seizoen): “Een samenleving is een voortdenderende trein. Er zijn dwarsliggers nodig om de rails parallel te houden, zodat de maatschappij niet ontspoort.” Om die redenen leest de piot graag de al dan niet wijze woorden van tegendraadse figuren, zolang hun exposé beschaafd, realistisch en waarachtig is.

Recent en niet voor het eerst zet een resem ontboezemingen van een contraire kerel de piot aan het denken, ditmaal over het begrip “conservatisme” of behoudzucht. Na lang beraad komt de piot tot het besluit dat het woord strikt genomen – en zonder rekening te houden met allerlei tussenvormen en varianten – grosso modo twee invullingen heeft. Conservatisme is enerzijds een filosofische en levensbeschouwelijke opvatting, en anderzijds een behoudszuchtige reflex.

De piot kan best een onsje begrip opbrengen voor conservatisme als levensvisie en de bijhorende impact op een politieke overtuiging, in zoverre dat deze insteek nergens de integriteit en vrijheid van anderen schaadt. Diep in zijn hart hoopt hij steeds dat ook behoudsgezinden mensen van goede wil zijn, die het beste voorhebben met de samenleving.

Anders is het gesteld met conservatisme als sentiment dat stoelt op een heftige heimwee naar een wereld die niet langer bestaat. De piot kent ze wel: reactionairen wiens retoriek gevoed is door een nostalgie naar een periode en de bijhorende wereldorde die elk weldenkend en belezen mens enkel kent uit de geschiedenisboeken. Deze achterom-kijkers zijn zonder meer triestige figuren die zich willoos laten verleiden door de pracht en praal van momentopnames. Hun behoudzucht is blind voor de technologische, socio-economische en maatschappelijk stappen die de mensheid sindsdien onherroepelijk gezet heeft.

Het nefaste verlangen naar een verdampt verleden is niet alleen dom, vindt piot, het stoelt ook op feiten en kennis die schromelijk achterhaald zijn. Met die ingesteldheid brandmerken behoudsgezinden alle verwezenlijkingen van de voorbij decennia als “onnuttig“, ook zaken zoals sociale zekerheid, helende geneeskunde en andere ingenieuze toepassingen. Dat deze reactionairen in hun kruistocht tools en technieken gebruiken die vreemd zijn aan de era’s die zij zo devoot bewonderen, is een soort ironie dat niet aan hen besteed is (wat op zijn beurt heel veel zegt over het inzicht van dit soort figuren). Zoals gezegd: dat soort individuen houdt sowieso nooit en nergens rekening met een groeiende en evoluerende maatschappij. Dat nationalistische reflexen schier zonder onderscheid gebaseerd zijn op een gedachtengoed uit de 19de eeuw is daar een goed voorbeeld van. Ook ideeën zijn na de uiterste houdbaarheidsdatum toxisch.

Voor de piot hoeft het niet, die terugkeer naar een uiteengespatte wereldorde als antwoord op alle huidige geopolitieke en maatschappelijke problemen, een oplossing waar zoveel reactionairen en andere nationalisten luidop van dromen. Dat ouderwets sentiment vindt de piot maar een nare nostalgie.