Laatst hoorde de piot een mooie omschrijving: ‘Pietluttig Nationalisme‘.

Aficionado’s weten het wel: de piot is een fervente fan van de Nerdland-podcast. In de ‘rechtstreeks’ aflevering vanop het Nerdfestival 2026 zit ook een luikje ‘astronomie’, meer bepaald over de dwergplaneet Pluto. Jared Isaacman – de parachute-directeur van NASA – wil van Pluto weer een planeet maken. In augustus 2006 verloor de ijsklomp zijn status planeet en sindsdien is Pluto primus inter pares onder de 20-tal dwergplaneten die in het zonnestelsel rondtollen. En dat wil deze vriend en bondgenoot van Elon Musk, Donald Trump en andere science-deniers terugdraaien. En deze intentie maakt upper-nerd Lieven Scheire redelijk kwaad.

De boosheid van de doorgaans minzame mede-oprichter van de Neveneffecten is dubbel.

Enerzijds is zoiets helemaal niet de bevoegdheid van NASA (National Aeronautics and Space Administration). Het is meer bepaald de onbetwiste verantwoordelijkheid van het IAU (The International Astronomical Union). Die wetenschappelijk geïnspireerde organisatie heeft namelijk 3 voorwaarden gedefinieerd waaraan een ruimteklomp moet voldoen om de naam planeet waardig te zijn. En helaas voldoet Pluto niet aan alle criteria en is daarom volgens de definitie van IAU een dwergplaneet: een hemellichaam dat in een directe baan om de zon draait en dat door de eigen zwaartekracht sfeervormige is, maar dat zijn baan rond de zon niet heeft vrijgemaakt van andere objecten. Vooral dat laatste heeft Pluto de das omgedaan (geen stofzuiger-effect, noemt Lieven het).

Anderzijds is de intentie om van Pluto opnieuw een volwaardige planeet te maken ingegeven door wat Lieven Scheire ‘pietluttig nationalisme‘ van de republikeinen noemt. Ten eerste is (dwergplaneet) Pluto de enige planeet in ons zonnestelsel die door een Amerikaan is ontdekt, met name Clyde Tombaugh . De Trump-nationalisten vinden het not done dat net die planeet zijn status verliest. Het is uiteindelijke de republikeinse senator van Las Cruces (New Mexico), waar ook het Tombaugh Observatory gevestigd is, die het vuur aan de lont stak, waardoor de republikeinen aan alle kanten lobbyen om Pluto opnieuw de status planeet te geven.

De piot vraagt zich luidop af of ‘pietluttig nationalisme‘ geen tautologie is, waardoor ‘pietluttig‘ onvermijdelijk het epitheton van ‘nationalisme‘ is. Is elk nationalisme per definitie niet pietluttig? De piot meent van wel.

Iedereen weet dat nationalisme het tegenovergestelde van patriotisme is, in die zin dat patriotisme de liefde voor eigen land is, terwijl het nationalisme bestaat uit een onblusbare haat tegen alles wat niet strookt met de vaak vage begrip volk die nationalistische leiders en hun slaafse volgelingen als referentiepunten hanteren. Om de eigen volkscultuur vorm te geven, grijpen nationalisten terug naar onwetenschappelijke omschrijvingen en definities voor volk en cultuur, die in werkelijkheid kant nog wal raken. Het zijn luchtkastelen gebouw op drijfzand, waarin geen zinnig mens wil wonen, maar nationalisten wel.

Kortom: het epitheton ‘pietluttig‘ is nog niet eens zo gek om nationalisten te omschrijven, vindt de piot. Zijn woordenboek verklaart dat ‘pietluttig‘ zoveel betekent als erg veel waarde hechten aan onbelangrijke, kleine details. Terzelfdertijd laat de mierenneuker de echte zwaarwichtige problemen bewust links liggen. Tenslotte mijdt zo’n kerel een doordachte, structurele aanpak als de pest. De piot ziet het allemaal gebeuren in Vlaanderen, Europa en de wereld.

Ondanks alle ellende die hij bespeurt, moet de piot ook even lachten met de synoniemen van ‘pietluttig‘ die het woordenboek opgeeft: kleingeestig, kleinzielig, benepen, mierenneukerig en keutelachtig. Stuk voor stuk omschrijvingen die al even toepasselijk zijn op elke vorm van nationalisme, vindt hij.

Die vaststelling is heerlijk en grappig, ware het niet dat soort snaken vaak niet ongevaarlijk zijn. Hun acties en ideeën brengen letterlijk mensenlevens in gevaar. Door hun toedoen verkruimelen sociale (en andere) zekerheden, verzuurt de maatschappij en verzeilen ontelbare mensen in de miserie.

De piot kan niet anders dan instemmen met Hollywoord-coryfee Robert de Niro, die tijdens een toespraak zei: ‘Ik kan niet houden van een land/staat die gezondheidszorg afbouwt, op straat onschuldigen laat neerschieten door gemaskerde bendes en miljoenen vergooid in een zinloze oorlog die alleen maar de bevriende superrijken rijker maakt.‘

Uiteindelijk slaan benepen en kleingeestig in alle mogelijke betekenissen even hard op nationalisten als op slecht opgevoede peuters. Denk daarbij maar aan Trump en de zijnen.