Transitiviteit

Laatst maakte Junior zich heel erg druk (lees: kwaad) bij een stuitend geval van onverschilligheid. Het leidde onder meer tot een filosofisch getint gesprek.

Er is ingebroken in de Ballon van Nonkel, zo’n opblaasbare sporthal die tijdens de wintermaanden overal ten lande opduikt om tennisterreinen bespeelbaar te houden. Die nacht vindt een bende jongeren het een goed idee om in de zaal een destructief feestje te bouwen met als hoogtepunt het opengooien van de nooddeur, waardoor de overdruk wegvalt en de constructie letterlijk in elkaar dreigt te zakken. Het aanslaan van de noodgenerator alarmeert de buurman die uiteindelijk de vandalen kan verjagen.

De schade aan de installatie is relatief ernstig: de verlichtingsinstallatie is scheef getrokken door het neerkomende dak, de funderingen zijn verschoven en lekken lucht en ergens zit een scheur waardoor water binnensijpelt (enkel het ontmantelen in de lente kan de preciese aard van de beschadiging blootleggen). Naar de identiteit van de vandalen is het raden. Zo lijkt het aanvankelijk.

Het voorval is hét gespreksonderwerp met een stip binnen de tennisclub, ook tijdens het samenzijn in de bar op vrijdag. De gezelligheid slaat snel om wanneer een van de aanwezigen terloops meldt dat op de sociale media een video heeft gecirculeerd van en door jongeren die boven op de leeglopende ballon dansen. Daartoe verzocht weigert de dame in kwestie de identiteit van de betrokkenen aan de Nonkel vrij te geven: “Dat doet niet terzake,” vindt zij.

Het voorval inspireert de piot tot een zoektocht op het internet. Onder het motto “met twee zie je meer” schakelt hij Junior in, die gezien zijn leeftijd en opleiding meer beslagen is in dit soort queestes. Dat de Nonkel zijn favoriete oom is, speelt evenzeer een rol. Het relaas van het vandalisme doet Junior evenwel in overdrive schieten waardoor hij niet zozeer op zoek gaat naar de bewuste opnames, maar onmiddellijk de personen aanspreekt die informatie achterhouden.

Later aan de Via Prosperità slaan de piot en Junior aan het filosoferen over het incident. Volgens die laatste kadert het voorval in het afbrokkelen van sociale controle, naar zijn mening een essentiële hoeksteen van de samenleving. Maar zijn frustraties gaan verder. Junior stelt vast dat bij deze vandalenstreek minstens een leerkracht en een journalist zomaar en bewust gegevens achterhouden. Het is informatie die kan leiden tot het identificeren van de daders. Dat gaat er bij Junior niet in: “Dit zijn mensen die in de maatschappij een voorbeeldfunctie hebben als het aankomt op respect, waarheid en eerlijkheid,” roept hij uit. “Zij hebben de plicht misdaden te signaleren en te helpen de daders ter verantwoording te roepen.”

De piot stopt de tirade en gooit het begrip “transitiviteit” op tafel. Junior gaat er gretig op in: “Als je laakbare en strafbare feiten niet signaleert, dan ben je mede verantwoordelijk, dan maak je jezelf tot mededader.” Die vaststelling leidt bij de piot tot de volgende vraag: “Is een persoon die mede verantwoordelijk – of op zijn minst medeplichtig – is aan een crimineel feit of een crapuleuze uitspatting, dan ook niet zelf een crimineel of een crapuul?” Junior knikt geestdriftig.

Transitiveit werkt in alle richtingen en gaat verder dan medeplichtigheid, dan de schuld die overgaat van dader op beschermer. Het gaat ook over gedrag en uitlatingen die anderen inspireren tot het stellen van criminele feiten en ander laakbaar gedrag. “In hoeverre is een haatprediker of een fulminerende beleidsvoerder mede verantwoordelijk voor de misdaden van zijn volgers,” vraagt de piot zich luidop af. Het is een retorische vraag – dat weet Junior ook wel.

Net voor het aperitief ronden de piot en Junior hun gedachtewisseling af. Het is erg gesteld met een maatschappij waar sommigen elke vorm van Respect verliezen en verloochenen, besluiten zij. Wat voor zaken anderen ook uitrichten, verzekeren zij elkaar, het mag geen excuus zijn om zelf ook maar een greintje Respect te verliezen, tenzij misschien voor hen die het niet verdienen.

Karma rules.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.