Dwarsliggers

Laatst had de piot weer veel te veel tijd om na te denken.

Soms lijkt het erop dat Corona niet enkel een vreselijk besmettelijke en levensbedreigende aandoening is, maar ook bij sommige mensen alle zin voor realiteit en relativiteit wegbrandt. Het piepkleine organisme aan de rand van het leven zet bepaalde individuen aan om met hun verlies aan redelijkheid ook alle kennis en redenering op de schop te nemen.

Elke maatschappij heeft nood aan dwarsliggers. Die “ambetanteriken” hebben doorgaans de gave de steven van de samenleving min of meer in de juiste richting te duwen. Zolang die denkers en doeners kritische intellectuelen zijn, die praten en ageren met het volste respect voor feiten en wetenschappelijk onderzoek, is er niks aan de hand. Wanneer een of meerdere individuen op een dwingende manier hun mening rondbazuinen, ontstaan er problemen, net omdat ze zich niet laten hinderen door een totaal gebrek aan kennis van zaken en daarom onveranderd vertrekken van meestal onjuiste feiten en vaak regelrechte leugens.

Toen de dieren nog spraken, loste dit euvel zichzelf op. Destijds vielen leugenaars vroeg of laat door de mand, en kregen ze zelden gehoor. Vandaag is dit helemaal anders, want dank zij het WorldWideWeb is het volume en de intensiteit waarmee die onechte critici toeteren exponentieel toegenomen. En daarmee ook het aantal figuren die op een foute manier om de verkeerde redenen zich weren als een duivel in een wijwatervat. “De pandemie heeft die infodemie niet veroorzaakt, maar wel versterkt.” zegt journalist-uitgever Peter Vandermeersch en hij draait daarmee een gepekelde vinger in de wonde, “Meer dan ooit consumeerden we digitale media. En meer dan ooit vroegen we ons af: wat is de waarheid en wie kan ik vertrouwen?”

Wat nog erger is, is het feit dat de motieven van dergelijke “ambetanteriken” niet altijd even edel, oprecht en rechtschapen zijn.

In sommige gevallen gaat het om personen die kritisch denken en discussiëren verwarren met tegengas geven enkel en alleen om tegengas te geven. Het onderwerp interesseert hen nauwelijks, ze zijn verliefd op vechten en discussiëren. Wie nauwgezet toekijkt, merkt dat dergelijke mensen zo’n attitude nodig hebben om hun eigen identiteit te staven. Afgeven op andere gemeenschappen of (geloofs-)overtuigingen, schelden op van alles en nog wat: voor hen is het eigenlijk een zoeken naar de eigen identiteit, een poging tot legitimeren van zichzelf en aldus de aandacht afleiden van hun eigen leegte. Elke scherpe opmerking of statement percipiëren zij als een persoonlijke belediging. Doordat de breedbandverbinding met de buitenwereld alles dichterbij heeft gebracht, zijn hun contacten en interacties tegelijk onpersoonlijker en directer.

Andere kornuiten zijn verstrikt in het wegwerken van persoonlijke issues en frustraties, ontsproten uit mislukte goedbedoelde initiatieven of soms zelfs reddeloos vergane ondernemingen. En daarbij blijven ze blind voor hun eigen verantwoordelijkheid. Deze stervelingen zijn nog het gevaarlijkst, precies omdat ze in beginsel zijn gezegend met een kritische blik, een aardige portie verstand en een (al dan niet) sluwe overtuigingskracht. Dat zijn stuk voor stuk elementen die zelden problematisch zijn, tenzij de persoon in kwestie om de verkeerde redenen allerlei foute feiten en andere onwaarheden in de kijker wil stellen. Wat dan nog rest is tegen de wind in fanatiek zeepbellenblazen, waarbij het gebruikte zeepsop onveranderd een goeie scheut vitriool en ammoniak bevat. Niet zelden kleeft aan hun woorden een vleugje rancune.

Maar dat alles is lang niet het ergste. Veel gruwelijker is de dreiging dat door hun alomtegenwoordigheid de tegengasgevers, de tegenwindblazers en alle andere toeteraars de tijdingen van échte dwarsliggers verdringen en verdoezelen. Dat is even erg als spijtig. Want zoals gezegd heeft de maatschappij onveranderd baat bij de anders klinkende boodschap die ernstige lieden om legitieme redenen brengen, met gerechtvaardigde middelen en vertrekkend van zuivere wetenschap.

Kortom: echte dwarsliggers proberen de rails waarover de samenleving spoort, parallel, recht en stevig verankerd te houden. Alle andere trompetters proberen enkel de bouten uit de biels te schroeven, zonder echt maatschappelijk iets bij te dragen, met alle gevolgen van dien. Die akelige lui moesten zich schamen, maar dat doen ze niet, omdat ze nu eenmaal geen enkel eergevoel, serieux of zelfreflectie kennen. Deze laatste categorie is bevolkt met jammerlijke en trieste figuren.

Leve de echte dwarsligger. Hij verdient onze eerbied. Voor alle anderen: foei!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.