Voorbeeldfunctie

Laatst verkondigde een ervaringsdeskundige stellig dat de hedendaagse scholieren niet zoveel anders zijn dan de pagadders en de pubers van vele decennia terug.

Een beetje context dringt zich op: de piot gaat opnieuw naar school. Un curso de español, primer año. Het aldus opofferen van de maandagavond is geen bevlieging maar een weldoordachte beslissing. De experiëntie dicteert dat het aanleren van een vreemde taal en het grasduinen in vreemde culturen op termijn leiden tot een groter en vooral breder cultureel bewustzijn. Kennis maakt een mens beschaafder en dus beter. In het verleden openbaarde deze gewaarwording zich tijdens het verdiepen in de Amerikaanse eigenaardigheden, het kortstondig studeren van Italiaans en de intense onderdompeling in de Vlaamse Gebarentaal en de bijhorende Dovencultuur. Het moet gezegd: deze sensatie is hoogst verslavend.

We wijken af, of toch niet helemaal.

In wezen verschilt de avondschool weinig met het dagonderwijs voor leerlingen van allerlei slag en soorten. Want ook bij volwassenen zijn de pauzes welgekomen sleutelmomenten. Eerder dan “speeltijden” zijn het open lucht verpozingen: bekomen met een babbel en een knabbel (en helaas vaak ook met het opsteken van een carcinoom-piraat). En het is de ideale gelegenheid om de mede-cursisten wat beter te leren kennen.

Bij een van die bekom-momenten duurt het niet lang of het gevolgde onderricht komt ter sprake. Iedereen heeft het diepste respect voor de anderstalige leerkracht – ella es cubana. Het moet voor haar alles behalve een sinecure zijn om dergelijke meute de basisbeginselen van de Iberische taal bij te brengen, daarover is iedereen het eens. Een minimaal aantal tussenstappen later belandt het gesprek bij de toestand in het onderwijs en de hedendaagse uitdagingen voor leerkrachten. Het is erg belastend beroep, klinkt het, veel meer dan vroeger. De leerlingen zijn anders en veel mondiger, de leerstof is toegenomen.

Een gepensioneerde lerares wiskunde (“Waarom ik Spaans leer? In de eerste plaats om de taal te beheersen. Maar ook om mijn hersenen te trainen en zo dementie te bestrijden.“) nuanceert. “Op zich zijn de kinderen niet veranderd,” stelt zij en gaat verder: “Het zijn nog altijd pubers en deugnieten. De doorsnee leerling is niet anders dan pakweg twintig jaar geleden. Wat wel veranderd is, is de omgeving waarin ze opgroeien.” Daarmee doelt zij niet zozeer op het internet, maar ook en vooral op de thuisomgeving. Daarnaast ontkent zij niet dat de rol en het takenpakket van de leerkracht flink gewijzigd is.

Het gesprek valt stil, net lang genoeg opdat de vrouw de rol van docente kan opnemen. In korte en treffende bewoordingen legt de mathematica uit hoe de invulling van het vak de voorbije decennia veranderd is: “Vroeger gaf een lesgever les. Punt uit. Vandaag is er een laagje administratie en vooral een pakket oudercontact bijgekomen.”

Na een korte aarzeling gaat ze verder en getuigt hoe zij meer dan haar lief is tussen algebra en meetkunde een deel van de ouderlijke taken en verantwoordelijkheden overnam. Het zogenaamd verminderd respect van leerlingen voor de man of de vrouw vooraan in de klas komt niet uit het hart van de kinderen, voegt zij er fijntjes aan toe, maar wel uit het doen en laten van de ouders. Als iets fout loopt leggen vader en moeder vaak de schuld bij alles en iedereen behalve bij zichzelf. “Helaas spiegelen de kinderen zich aan die mentaliteit. Veel ouders beseffen niet meer dan ze een voorbeeldfunctie hebben en handelen er ook niet naar. Dat is het probleem.”

De lesgeefster op rust besluit dat zij de laatste jaren meer energie stopte in de relatie met de ouders dan in de omgang met hun nageslacht: “Eigenlijk had ik nooit last met een leerling, altijd met vader en moeder.”

Na de clases de español moet de piot daar toch even over nadenken terwijl hij huiswaarts peddelend de duisternis induikt. Al snel komt een einde aan die reflectie als plotseling Ein Kraftwagen zich tegen de rijrichting in pardoes op het fietspad neergooit. In de passagierszetel koekeloert een kereltje net boven het dashboard uit. De bestuurder springt uit de auto en spurt de nabijgelegen nachtwinkel binnen.

Foeterend fietst de piot in een wijde boog over de rijweg voorbij de verkeersverstoorder. Niet het tijdig ontweken gevaar frustreert hem. Wel het groeiend besef dat de gewezen lerares wiskunde gelijk heeft. En dat een egocentrische vader met het ongegeneerd foutparkeren een hypotheek legt op de toekomstige attitude van zoonlief in het verkeer.

“Als dat maar geen brokken van komen,” prevelt de piot triest.

Een gedachte over “Voorbeeldfunctie

  1. Pingback: Inspiratieloos | Rik Wintein

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.